Trong những tình huống cấp cứu, không có khái niệm “chờ xem sao” vì chỉ một vài phút chậm trễ hoặc xử trí chưa đúng có thể để lại hậu quả rất nặng nề. Thực tế, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa đột quỵ và đột tử – hai tình trạng hoàn toàn khác nhau về dấu hiệu nhận biết và cách can thiệp ban đầu.
* Bài viết chủ yếu cung cấp nội dung chi tiết về hai tình trạng đột quỵ và đột tử, với các chủ đề nổi bật được trình bày cụ thể theo mục lục dưới đây:
|
☰ MỤC LỤC
1. Đột quỵ và đột tử khác nhau như thế nào?
2. Phân biệt dấu hiệu nhận biết giữa đột quỵ và đột tử
3. Cách xử trí đột quỵ, đột tử tại chỗ
4. Cách phòng ngừa nguy cơ đột quỵ, đột tử
|
1. Đột quỵ và đột tử khác nhau như thế nào?
Đột quỵ và đột tử là hai tình trạng có “cách phản ứng” khác nhau. Nhận diện đúng ngay từ đầu sẽ giúp tăng cơ hội cứu sống và giảm thiểu di chứng cho người bệnh.
1.1 Đột quỵ
Đột quỵ là tình trạng gián đoạn lưu thông máu lên não do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu. Khi đó, não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất cần thiết, khiến các tế bào não bắt đầu chết chỉ sau vài phút, gây ra các triệu chứng như tê liệt một phần cơ thể, mất ý thức…
Tuy nhiên, tim của người bệnh vẫn có thể tiếp tục hoạt động, và không phải trường hợp nào cũng tử vong ngay lập tức. Dù vậy, nếu không được phát hiện, cấp cứu kịp thời, người bị đột quỵ có nguy cơ tử vong cao.
Đột quỵ do nguồn cung cấp máu lên não bị tắc nghẽn
1.2. Đột tử
Đột tử là tình trạng tử vong xảy ra bất ngờ trong khoảng thời gian rất ngắn sau khi xuất hiện triệu chứng cấp tính, hoặc trong một số trường hợp, người bệnh được phát hiện tử vong mà trước đó không ghi nhận dấu hiệu bất thường rõ ràng.
Nguyên nhân phổ biến thường liên quan đến tim mạch, khi hoạt động của tim bị rối loạn nghiêm trọng hoặc ngừng đột ngột, làm gián đoạn tuần hoàn máu. Đột tử thường gặp ở những người có bệnh lý, vấn đề sức khỏe về tim mạch.
Đột tử xảy ra khi hoạt động của tim bị rối loạn hoặc ngừng đột ngột
2. Phân biệt dấu hiệu nhận biết giữa đột quỵ và đột tử
2.1. Dấu hiệu đột quỵ qua quy tắc “BEFAST”
B (Balance) - Mất thăng bằng, đau đầu, chóng mặt.
E (Eyesight) - Mất thị lực một phần/ hoàn toàn đột ngột.
F (Face) - Gương mặt bị méo, nụ cười méo một bên, nhân trung lệch.
A (Arm) - Một bên tay chân bị yếu, cầm nắm đồ vật không chắc.
S (Speech) - Đột nhiên khó nói, nói ngọng.
T (Time) - Nhanh chóng đưa người bệnh đi cấp cứu ở CSYT gần nhất.
Dấu hiệu nhận biết đột quỵ dựa vào “BEFAST”
2.2. Dấu hiệu đột tử phổ biến
- Ngất xỉu, ngã quỵ đột ngột: cảm thấy mọi thứ xung quanh xoay chuyển, choáng váng, khó khăn khi đứng và di chuyển.
- Ngừng thở, ngừng tim.
- Mất ý thức tạm thời và đột ngột, không phản ứng.
- Có thể co giật thoáng qua.
Dấu hiệu nhận biết đột tử
3. Cách xử trí đột quỵ, đột tử tại chỗ
Điểm chung của cả hai tình trạng là đều diễn tiến nhanh, nguy hiểm và cần cấp cứu ngay lập tức. Đừng để sự nhầm lẫn làm mất “thời gian vàng”:
3.1. Đột quỵ
Cách xử trí tại chỗ trong trường hợp nhận biết đột quỵ:
- Gọi ngay cấp cứu 115.
- Đặt người bệnh nằm nghiêng 1 bên, đầu hơi nâng cao.
- Đắp chăn giúp giữ ấm.
- Trò chuyện, trấn an người bệnh, đồng thời theo dõi nhịp thở.
- Nếu khó thở, nới lỏng quần áo.
- Nếu người bệnh ngừng thở, thực hiện hồi sức tim phổi.
Lưu ý không nên cho người bệnh ăn hay uống bất kỳ thứ gì. Nếu người bệnh có biểu hiện yếu chi, không được di chuyển họ.
3.2. Đột tử
- Gọi ngay cấp cứu 115.
- Trường hợp người bệnh không còn nhịp tim, thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) ngay bằng cách ép tim ngoài lồng ngực, áp lực mạnh và nhanh khoảng 100 lần/phút.
- Trường hợp người bệnh không còn nhịp thở, thực hiện thở nhân tạo bằng cách mở miệng nạn nhân, nâng cằm lên, bóp mũi lại, thổi khí vào miệng nạn nhân 2 lần (có thể dùng dụng cụ túi Mask để thổi khí nếu có)
- Tiếp tục lặp lại 2 động tác trên cho đến khi cấp cứu đến.
Kết hợp theo dõi nhịp thở và thực hiện hồi sức tim phổi
4. Cách phòng ngừa nguy cơ đột quỵ, đột tử
Theo BS.CKII Hà Thanh Hà - Trưởng Khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực, Chống độc, Bệnh viện Vạn Phúc City chia sẻ:
“Đột quỵ hay đột tử đều có thể xảy ra bất ngờ, nhưng không phải không có cách phòng ngừa.
Duy trì lối sống lành mạnh như ăn uống cân đối, tập thể dục đều đặn, tránh hút thuốc lá, ngủ đủ giấc, hạn chế tắm đêm…
Kiểm soát tốt bệnh lý nền ở những người có tiền sử bệnh tăng huyết áp, bệnh tiểu đường, rối loạn mỡ máu.
Đặc biệt thăm khám định kỳ nửa hoặc mỗi năm/ 1 lần cũng là bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài. Mỗi người nên chủ động thực hiện tầm soát sớm nguy cơ đột quỵ và bệnh lý tim mạch để được tư vấn hướng theo dõi và điều trị phù hợp”
Đăng ký đặt lịch khám, tầm soát tại Bệnh viện Vạn Phúc City, vui lòng liên hệ:
| BỆNH VIỆN VẠN PHÚC CITY
📍 Số 01, Đường 10, Khu nhà ở Vạn Phúc 1, Khu phố 5, Phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
☎️ Hotline: 1900 966 979
☎️ Cấp cứu: 028.36364115
🌐 Website: vanphuc.com
#benhvienvanphuccity #bvvanphuccity #capcuu #dotquy #dottu
|